Lojistikte Paketleme ve Paletleme Teknikleri

Taşımacılık sürecinde, taşınan yükler darbe, devrilme, sıkışma gibi nedenlere bağlı olarak hasar görebilir. Hasar oluştuğunda, hasarın tespitinden sigorta şirketinin tazminat ödemesine kadar çok uzun bir süreç başlar. Bu uzun süreçte önceden hesaplanmayan ek maliyetler ortaya çıkar. Lojistik dünyasında büyük bir kriz olarak nitelendirilen bu süreçleri önlemenin yollarından biri de doğru paketleme ve paletleme tekniklerinin kullanımıdır.

Yanlış ölçülerde palet kullanımı veya yük türüne uygun olmayan ihracat sandıklarının kullanımı yük güvenliği için risk oluşturur. Yükleme planı hazırlama ve doğru ölçülerde lojistik paketleme çözümleri kullanımı, hatalı uygulamaların önüne geçmeyi sağlar. Böylece hem kargo zararları önlenir hem de daha hızlı sevkiyat yapılabilir.

Güvenli Sevkiyat İçin Paketleme Standartları

Lojistik operasyon yönetiminde taşımacılık süreçlerinde oluşabilecek riskler, doğru palet ölçüleri ve uygun paketleme yöntemleriyle önlenebilir. Örneğin, kırılabilir ürün ambalajında kraft dolgu kâğıdı gibi darbe emici destek ürünleri kullanılabilir. Endüstriyel ambalajlamada yük sabitleme teknikleri uygulanabilir.

Doğru paketleme teknikleri, taşıma sırasında ürün korumayı sağladığı gibi standartlara uyulmasına da imkân tanır. Güvenli sevkiyat için paketleme standartlarının temelinde ISO standartları ve ISO standartlarına uyumlu EN standartları (Avrupa normları) bulunur. E-ticaret süreçlerinde sevkiyatı simüle etmeye olanak tanıyan test odaklı ISTA standartları da kullanılır. Konteyner yük taşımacılığında Euro palet kullanımı istifleme hatalarını önler.

Euro Palet Ölçüleri ve Uluslararası Standartlar

Lojistik dünyasında özellikle de ihracat paketleme süreçlerinde hata payı bırakılması söz konusu olamaz. Tam da bu nedenle uluslararası taşımacılık standartlarına göre paletli yük taşıma sistemleri kullanılır. Peki, Euro palet nedir? Palet, depolama ve taşıma süreçlerinde kullanılan bir ambalaj çözümüdür.

Ahşap, plastik veya metal malzemeden üretilen paletler genellikle Euro ibaresiyle anılır. Bunun nedeni, paletlerin Avrupa ülkeleri tarafından standart hale getirilmesidir. Standart Euro palet 1200 x 800 mm ölçülerindedir. Tır ve konteynerlerde yük optimizasyonunu kolaylaştırması nedeniyle yaygın olarak tercih edilir.

Ölçülere ve kullanım alanına göre yapılan Euro palet sınıflandırması aşağıdaki tabloda net bir şekilde görülebilir:

Palet türü	Ölçü (mm)	Kullanım Alanı
EUR 1	1200 x 800	Avrupa ülkelerine konteyner ile taşımacılık
EUR 2	1200 x 1000	Büyük hacimli yük taşımacılığı
EUR 3	1000 x 1200	Endüstriyel ambalajlama ve depo istifleme
EUR 6	800 x 600	Perakende lojistiği

Kullanıcıların “takas paleti” olarak da ifade ettiği Euro paletlerin standart türü konteyner yükleme düzeni için idealdir. Ahşap paletler ihracatta ISPM 15 zorunluluğunu sağlamak açısından da avantaj sağlar. Palet seçiminde taşımacılık modu ve yükün fiziksel özellikleri dikkate alınmalıdır.

Ürün Tipine Göre Koruyucu Ambalaj Seçimi

Lojistikte yanlış ambalajlama yük hasarından iş güvenliği riskine kadar uzanan büyük bir problemdir. Bu nedenle ürün tipine göre koruyucu ambalaj seçimi yapılmalıdır. Hassas cihazların taşınmasında kullanılan ambalajlar, EPE, EVA veya özel sünger malzemelerle desteklenmelidir. Gıda ürünlerinin taşınmasında iç koruyucu kaplama ile desteklenen OSB ihracat sandığı kullanımı idealdir.

Yükleme Planı Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Lojistikte doğru yük planlaması yapılması en az taşımacılık modunun seçimi kadar önemlidir. Örneğin, yetersiz yük planlaması nedeniyle boş gönderilen tır hem gereksiz maliyetlere hem de zaman kaybına neden olur. Yükleme planı hazırlarken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Paletler düz ve kaymaz yapıdaki zemine yerleştirilmelidir.
• Paletler yerleştirilirken hava sirkülasyonuna izin verecek boşluklar bırakılmalıdır.
• Paletler üst üste konulurken ağır ve hacimli ürünler alta yerleştirilmelidir.
• Paletlerin kolay ve hızlı şekilde tanımlanması için RFID (Radio Frequency Identification) sistemleri kullanılabilir.
• İş sağlığı ve güvenliği açısından oluşabilecek riskleri azaltmak için yük sabitleme sistemleri (lashing vb.) kullanılmalıdır.
• Tonaj hesaplaması doğru yapılarak araç kapasitesi verimli kullanılmalıdır.

Yükleme planı yapılırken ülkelerin mevzuatları da göz önünde bulundurulmalıdır.  Örneğin, Almanya’da DIN EN 12195-3 standardı (zincirli bağlama) zorunludur. Etkili yük planı için hızlı yük planlama yapan AI destekli otomasyonlar da kullanılabilir.