İntermodal ve Multimodal Taşımacılık Arasındaki Farklar Nelerdir?

Türkiye’de lojistik sektörünün tarihsel gelişimine dikkat çeken tüm makalelerde vurgulandığı üzere, ülkemiz konumu gereği lojistikte geçiş noktasıdır. Konumun etkisiyle, dış ticaret ile lojistik arasında güçlü etkileşim gerçekleşmesi;

• Lojistik altyapısının güçlendirilmesini,
• Araç filosunun GPS ve takip sistemleriyle donatılmasını,
• Frigo nakliye aracı gibi özel taşıma çözümlerinin geliştirilmesini sağlamıştır.

Bu dönüşüm süreciyle birlikte intermodal ve multimodal taşımacılıktaki potansiyeller gözler önüne serilmiştir. Dış ticaret şirketleri intermodal ve multimodal taşımacılık arasındaki farklar gibi konuları öğrenmeye ihtiyaç duymuştur. Bu taşımacılık modlarının, sürdürülebilir lojistik anlayışını desteklemesi de kombine taşımacılık sistemlerinin analizine olan ihtiyacı artırmıştır.

Kombine Taşımacılık Modelleri ile Lojistik Verimliliği

İki yılda bir Dünya Bankası tarafından yayımlanan Lojistik Performans Endeksi; lojistik süreçleri analiz ederken;

• Gümrük işlemlerinde hız,
• Etkin lojistik yönetimi,
• Sevkiyat (taşıma) maliyetlerinin minimize edilmiş olması,
• Sürdürülebilirlik,
• Gönderilerin takibi ve izlenebilirliği,
• Zamanında teslimat kriterlerini esas alır.

Kombine taşımacılık modelleri ile lojistik verimliliği bu kriterler üzerinden ilerler. Kara yolu, deniz yolu ve demir yolu hatlarının birlikte kullanılmasına dayanan kombine taşımacılığın, LPI (Lojistik Performans Endeksi) ile örtüşen avantajlarını şöyle sıralayabiliriz:

• Kombine taşımacılıkta yükleme boşaltma işlemlerini yeniden yapmak gerekmez ve dijital evrak yönetim sistemleri kullanılır. Bu sayede gümrükleme işlemleri kısa sürede yapılır.
• Daha az CO₂ üretilir.
• Yük taşıma sürecinde yükleme, boşaltma, istifleme ve aktarma gibi elleçleme operasyonları daha azdır. Burum zamandan tasarruf sağlar.
• Taşıma modları entegrasyonu rota değişikliği yapmaya olanak tanır. Bu esnek yapı, lojistik operasyon süreçlerini hızlandırır.
• Kombine taşımacılığın en önemli özelliklerinden biri de kara yolunun yalnızca kısa mesafelerde tercih edilmesidir. Hem bu özellik hem de elleçleme işlemlerinin daha az olması sayesinde toplam lojistik maliyeti düşer.

Kombine taşımacılığın sürdürülebilirlik, hız ve maliyet avantajı LPI kriterleriyle uyumludur.

İntermodal Taşımacılığın Avantajları ve Çevresel Etkileri

İntermodal taşımacılık yönteminde, yükün taşınmasında birden fazla ulaşım modu kullanılır. Asıl önemli olan nokta taşıma modu değişse bile yükün aynı taşıma biriminde kalmasıdır. Taşıma birimi çoğunlukla standart ölçülerdeki İSO yük konteynerleridir. Bu nedenle intermodal konteyner taşımacılığı olarak da ifade edilir.

“İntermodal taşımacılık nedir” sorusuna daha net yanıt arayanlar için şu tanımlamayı yapabiliriz: Yüklerin farklı taşıma yöntemlerinin entegrasyonuyla sevk edildiği taşımacılık modudur. İntermodal taşımacılığın avantajları ise şöyledir:

• Yüklerin hasar görme riski düşüktür.
• Entegre yapıya sahip olduğu için kapıdan kapıya (door-to-door) teslimat için tercih edilebilir.
• Taşıma türleri arasında seçim yapmaya olanak tanır.
• Güzergâhın ve lojistik operasyon planının önceden belli olması sayesinde maliyetler önceden hesaplanabilir.

Modern taşımacılık anlayışı olarak günümüzde sık kullanılan intermodal taşımacılık yeşil lojistik uygulamalarından biridir. İntermodal taşımacılıkta tercih edilen deniz yolu, kara yoluna göre düşük karbon emisyonuna sahiptir. Demiryolu, daha az CO₂ salımı yapmanın yanı sıra daha az yakıt tüketir. Bu yönüyle intermodal taşımacılık Türkiye’nin sıfır emisyon hedefine katkı sağlayarak çevre dostu profil çizer.

Multimodal Lojistikte Operasyonel Süreçler

Sürdürülebilir taşımacılık çözümlerinden biri olan multimodal lojistik, en az iki farklı taşıma modunun kullanıldığı bir yöntemdir. Bu yönüyle intermodal taşımacılık ile karıştırılır. İki taşımacılık yönteminin farklılıklarını şöyle sıralayabiliriz:

• Intermodal taşımacılıkta her taşıma modu için ayrı sözleşmeler yapılır. Multimodal taşımacılıkta ise tek bir taşıma sözleşmesi bulunur.
• Multimodal taşımacılıkta, intermodal taşımacılıktan farklı olarak taşıma birimi değişebilir. Bu durumda elleçleme daha fazla olur.

Kısacası, uluslararası taşımacılık süreçlerinde çok sık tercih edilen multimodal lojistikte operasyonel süreçler farklılık gösterir.

Hangi Taşıma Modeli İşletmeniz İçin Daha Uygun?

İntermodal ve multimodal taşımacılık küçük farklılıklarıyla kendine özgü avantajlara ve dezavantajlara sahiptir. Peki, hangi taşıma modeli işletmeniz için daha uygun? Esasında bu soruyu tek bir kritere göre yanıtlamak doğru bir yaklaşım değildir. Şu unsurların tamamı göz önünde bulundurulmalıdır:

• Maliyet,
• Hız,
• Güvenlik,
• Sürdürülebilirlik

Örneğin, Fransa’ya sevkiyat yapan bir otomotiv yedek parça üreticisi multimodal taşımacılık yöntemi tercih etmelidir. Bu sayede tek sözleşmeyle tek taşıyıcıyla süreci yöneterek zaman kazanabilir. Fiyat hassasiyeti yüksek şirketler, intermodal taşımacılığı seçerek ayrı ayrı lojistik şirketleriyle pazarlık yaparak sözleşme imzalamayı tercih edebilir.