Deniz Yolu Taşımacılığında Kullanılan Konteyner Türleri ve Ölçüleri
Deniz yolu taşımacılığı kendine özgü finansal risklere sahiptir. Örneğin, yükleme ve boşaltma operasyonlarında maliyet yüksektir. Bu olumsuzluklara rağmen, “küresel ticaretin kalbi” olarak ifade edilir. Bunun nedenlerinden biri de konteyner gemisi filosunun genişletilmesidir. Büyük kapasiteye sahip olan konteynerler, yük güvenliğini en yüksek seviyeye ulaştırır.
Deniz yolu konteyner taşımacılığı, ağır ve hacimli yüklerin yüksek güvenlikle başka ülkelere sevkiyatında tercih edilir. Bu noktada konteyner türleri ve ölçüleri doğru seçilmelidir. Yanlış tipteki bir konteynerin tercih edilmesi veya ölçülerin taşınan yükle uyumlu olmaması ek maliyetleri gündeme getirebilir.
Yükünüze Uygun Konteyner Seçimi Nasıl Yapılır?
Lojistik operasyonların başarılı şekilde yürütülmesinin öncelikli koşulu doğru planlamadır. Yüke uygun konteyner seçimi planlamanın en önemli aşamalarından biridir. Bu aşamada;
- Yükün ağırlığı ve hacmi,
- Sıcaklık gereksinimi,
- Varış ülkesinde uygulanan uluslararası taşımacılık kuralları göz önünde bulundurulmalıdır.
Yük taşımacılığında genellikle 20ft ve 40ft konteynerler tercih edilir. ISO standartlarına göre üretilen bu konteynerler, bazı durumlarda yetersiz kalabilir. Bu durumda high cube ve open top konteynerler devreye girer.
Standart (Dry Van) Konteyner Özellikleri
Uluslararası taşımacılıkta kullanılan dry van konteynerler, 20’lik (20 ft) ve 40’lık (40 ft) seçeneklere sahiptir. Konteynerlerin iç ölçüleri (uzunluk × genişlik × yükseklik) konteynere kaç m³ yük sığabileceğini gösterir. Genellikle çelik ve alüminyum kullanılan yük konteynerlerinde ölçüler üreticiye göre değişir, fakat standart kabul edilen ölçüler şöyledir:
20lik Konteyner Ölçüleri
- Uzunluk: 6,06 m
- Genişlik: 2,44 m
- Yükseklik: 2,59 m
- Kapasite: 33,3 m³
- Kargo ağırlığı: 21 700 kg
40’lık Konteyner Ölçüleri
- Uzunluk: 12,19 m
- Genişlik: 2,44 m
- Yükseklik: 2,59 m
- Kapasite: 67,2 m³
- Kargo ağırlığı: 26 580 kg
Tam kapalı ve su geçirmez yapıdaki standart konteynerler genel kargo taşımacılığı için uygundur. 20 fitli konteynerler küçük boyutlu ağır yüklerin taşınmasında tercih edilirken, 40 fitli konteynerler ise hafif fakat hacimli malların taşınmasında kullanılır. Standart ölçülerdeki konteynerler; tekstil ürünlerinin, makine parçalarının, elektronik eşyaların, paletli ve kolili ürünlerin sevkiyatında kullanılır.
High Cube ve Open Top Konteyner Nerelerde Kullanılır?
Standart konteynerlerden 30 cm daha yüksek olan yük konteynerleri high cube konteyner sınıfındadır. HC kısaltmasıyla da ifade edilen bu konteynerler, büyük ölçekli depolama ihtiyaçlarında ve uluslararası nakliye süreçlerinde tercih edilir. HC konteynerler; hafif sanayi ürünleri, tekstil ve mobilya sevkiyatı için idealdir. Üstü açık olup vinçle yükleme yapılan konteyner modelleri open top olarak ifade edilir. Tavan yerine branda (tente) kullanılan bu konteynerlerde borular, ağır makineler, gemi motorları gibi ağır ekipmanlar taşınır.
Özel Yükler İçin Konteyner Çözümleri
Deniz yolu taşımacılığında her yük standart ölçülerdeki konteynerlere sığmayabilir veya sektörel ihtiyaçlar modifikasyon gerektirebilir. Bu durumda özel yükler için üretilen konteyner çözümleri devreye girer. Bu çözümler ısı kontrolü taşımacılık için üretilen soğutmalı konteyner ile yan duvarları olmayan özel taşıma konteyneridir. Seçim yaparken taşınacak ürünün ne olduğunu, hangi koşullarda taşınacağını, sevkiyat yapılacak ülkelerin standartlarını göz önünde bulundurmak gerekir.
Reefer (Soğutmalı) ve Flat Rack Konteynerler
10’luk, 20’lik ve 40’lık olarak imal edilen soğutmalı konteynerler, -30°C ile +30°C arası sıcaklık kontrolü sağlar. Özel yalıtım sistemine sahip bu konteynerler, 380–460V elektrik bağlantısı gerektirir. Ana gövdesi paslanmaz çelikten oluşan soğutmalı konteynerler, soğuk zincir taşımacılığında özellikle de gıda ve ilaç sevkiyatında kullanılır.
Araç, tekne gibi aşırı büyük boyutlu yüklerin (standart dışı yükler olarak da ifade edilir) taşınmasında flat rack konteynerler kullanılır. İntermodal taşımacılıkta yaygın olarak kullanılan bu tipteki konteynerler, tasarım olarak klasik kuru yük konteynerlerinden farklıdır. Sabit ya da katlanabilir uç duvarları sayesinde yükler sabitleme elemanlarıyla bağlanarak üst üste istiflenebilir. Genellikle 20 feet and 40 feet olarak üretilen flat rack konteynerler, ağır yükleri çelik çerçeveli oluşu sayesinde taşıyabilir.